Startup

Girişimci Olmak İsteyenler için 10 Kitap Önerisi

Geçen hafta “Girişimci Kafası” ile bir video röportaj yaptık. Videoda girişimci olmak isteyen birine önereceğim en önemli 10 kitabı listeleyeceğim sözünü verdim. Şimdi o sözü tutmak üzere yazıyorum. Okumak dünyanın kaldıraç gücü en yüksek eylemlerinden biri. HerGünÖğren ‘i kurduktan sonra Ozan Dağdeviren ‘le birlikte başka Startup fikirleri de geliştirmeye devam ediyoruz. Bazı durumlarda ekibe birilerini eklemek gerekirse okuma listesi veriyoruz :)… gerçekten, istediğimiz kitaplar okunursa aynı düşünce kalitesinde eylem üretebileceğimizi düşünüyoruz.

Lafı fazla uzatmayayım. Kitapları listelemeye ve bu kitapları okuyarak neler kazanacağınızı anlatmaya başlıyorum. Bir de yazının sonunda ek önerilerim olacak. Başlayalım!

1- Orijinaller, Adam Grant

Efsane kitap! Ne kadar çok önerdiğimi ben de hatırlamıyorum. Birçok insanda ciddi paradigma değişimi yaratacağını düşünüyorum. Girişimciliğe yeni başlayacak olanlar, başlamış olanlar ve startup kurmak isteyenler en çok fikir aşamasında takılı kalıyorlar. Bu kitabı okuyunca fikirden daha önemli olanın çok hata yapıp, çok öğrenmek olduğunu göreceksiniz. Girişimcilik yolculuğunun başında herkesin bu kitabı birkaç defa okuması gerekiyor.

2- Sıfırdan Bire, Peter Thiel

Bir başka efsane! Adam Paypal kurucularından biri, bir de üşenmemiş kitap yazmış. Çabuk o kitabı yala yut 🙂

Kitap içinde özetlenemeyecek kadar çok güçlü fikir ve sezgi karşıtı düşünce var. Peter Thiel’in “Ölü Bölge” tarifine özellikle dikkat etmek gerekiyor. Sürekli patinaj yapıp, sürdürülebilir büyüme ve gelir yakalayamayanların baş ucu kitabı olmalı.

3- Mavi Okyanus Stratejisi, W.chan Kim – Rene Mauborge

İnovasyonu bu kadar iyi anlatan ve uygulanabilir yöntemler sunan başka bir kitaba rastlamadım. Nokta.

4- Ustalık, Robert Greene

Adam Grant okuduktan sonra büyük bir boşluğa düşen insanı elinden tutup kaldıran kitap. Büyük ustaların hayatlarını inceleyip dantel gibi işlenmiş bir kitap yazmış Robert Greene. Girişimcilik yolu ustalık yolu. Oku, anla, uygula!

5- Ben Değeri Tiryakiliği, Kadir Özer

Girişimcilik büyük bir mücadele ve ilk müdahale kendinden başlamalı. Bu kitabı okuyunca duyguların, düşüncelerin ve davranışların arasında nasıl bir ilişki olduğunu göreceksin ve kendini yönetmeye başlayabileceksin. Oku… kendini ve ekip arkadaşalarını boş meselelerle üzme 🙂

6- Dost Kazanma ve İnsanları Etkileme Sanatı, Dale Carnegie

Kitabın adına aldanma, biliyorum çok klişe duruyor… biliyorum çok kişisel gelişim duruyor 🙂

İnsanlarla iyi geçinmek ve onları anlamak üzerine anahtar bir kitap. Doğru iletişimi kurunca her şeyin su gibi rahatça aktığını göreceksin. Oku, boşuna kilit bozup durma.

7- Mor İnek, Seth Godin

Seth Godin’den ne okusan olur. Bununla başlayabilirsin. Muhtemelen satış ve pazarlamayı ihmal ederek başlayacaksın. Bir girişimcinin iş dünyasının nasıl çalıştığını hızlıca anlaması gerekiyor. Seth Godin bu kavrayışa ulaşmak için iyi bir yol arkadaşı olacak sana.

8- İş Modeli Üretimi, Alexander Osterwalder – Yves Pigneur

“İş Modeli” yeni başlayanlar için anlaşılması güç bir kavram. Önerdiğim diğer kitaplara göre bu kitap biraz daha teknik ve kuru gelecek ama kaldıraç gücü yüksektir, oku vazgeçme.

9- Mindset, Carol Dweck

Kitap bildiğim kadarıyla daha Türkçe’ye çevrilmedi. İngilizce bilmiyorsan her şeyi bir kenara bırak ve İngilizce öğrenmeye başla. Bir girişimcinin dünyada üretilen en son fikirleri takip edebilmesi gerekiyor. Bir girişimcinin sürekli öğrenmesi gerekiyor ve sürekli öğrenmesi gereken bir insanın ilk öğrenmesi gereken şey İngilizce. İngilizce öğrenmeyi beceremiyorsan da girişimciliğe hiç bulaşma 🙂

10- Crucial Conversations: Tools for Talking When Stakes Are High

Kitap İngilizce, bu konudaki düşüncelerim bir önceki maddede var. İyi yürütülen bir diyalog bir ortaklık kurtarır. Bu kitabı bir kere oku. Girişimcilik yolunda insanlarla birlikte değer üretmeye çalışacaksın ve bazı durumlarda işler içinden çıkılmaz bir hal alacak, işte öyle durumlarda bu kitabı tekrar oku.

11- Bir Yaşam Felsefesi Olarak Girişimcilik, İnanç Ayar

Bitmedi, yazmaktayım. Bana kendimi övdürme 🙂

Ek öneriler:

Bir Yaşam Felsefesi Olarak Girişimcilik” podcastinin ilk 10 bölümünü dinlemeni tavsiye ederim. İlk 10 bölümde bir girişimcinin doğru düşünmesini sağlayacak çok temel kavramları anlatmaya çalıştım. Spotify uygulamasından podcaste ulaşabilirsin. Bu sitedeki Podcast sekmesinden de dinleyebilirsin.

Instagram https://www.instagram.com/inancayar/

Twitter https://twitter.com/inancayar

Linkedin www.linkedin.com/in/inancayar

 

Mutlu Çalışan Mutlu Yönetici Mutlu Müşteri Mutlu Başlık

Photo by Nathan Dumlao on Unsplash

İyi bir yöneticinin asıl görevlerinden biri çalışanların yeteneklerini performansa dönüştürmek. Yapılan araştırmalar çalışanların zayıf yanlarına odaklanıp onları geliştirmek yerine, güçlü yanlarını kullanmanın daha iyi sonuç verdiğini gösteriyor. Herkesin güçlü yanları var. Önemli olan bu güçlü yanları keşfetmek ve performansa dönüştürmek. Bana çok sorulan sorulardan biri bu: “Ekibimin motivasyonunu nasıl arttırırım?”

Doğru kariyer seçimiyle ilgili çok faydalı bilgilerin yer aldığı 80000hours sitesinde 60 araştırmadan derlenen sonuçlara göre çalışanların motivasyonu şu 4 madde gerçekleştiğinde artıyor:

  1. İşini nasıl yapacağı konusunda özgürlük
  2. Başlama ve bitiş tarihi belirlenmiş net görevler
  3. Verilen iş türlerinde çeşitlilik
  4. Performansı konusunda geri bildirim

Daha önce de yazmıştım, mikro yönetim terk edilmesi gereken bir yönetici alışkanlığı. Sürekli insanların tepesinde durarak onlardan motivasyon ve performans alamazsınız. İnsanların nefes almaya ihtiyacı var. İnsanlara sürekli neyi nasıl yapacaklarını söylemekten vazgeçmek gerekiyor. Maddeleri tek tek ele alalım:

  1. İşini nasıl yapacağı konusunda özgürlük

İşi tarif etmek yerine çıktıyı tarif edin. Çıktıya nasıl ulaşacağı çalışanın kendi bileceği iş.

Örnek: Üretimdeki hata oranını düşürmek üzere bir takım işler belirleyip bu işleri vermek yerine “Üretim hatalarında yüzde 20’lik bir düşüş bekliyorum.” demeniz daha doğru.

Örnek: Kişinin başında durup slayt slayt birlikte powerpoint sunumu hazırlamak yerine “Rakip ürünlerle ilgili 10 slaytlık bir sunum istiyorum.” demeniz daha doğru.

  1. Başlama ve bitiş tarihi belirlenmiş net görevler

İstediğiniz çıktı ile ilgili çalışmaya başlama ve size teslim edilme tarihini karşılıklı konuşarak netleştirin.

Örnek: Haftaya satışa odaklanalım yerine “Yarın temasa geçebileceğimiz yeni müşteriler konusunda bir araştırmaya başlayalım. Haftaya çarşamba günü 14.00’da 10 yeni müşteri adayının isimleri ve hangi ürünlerimize neden ihtiyaç duyabilecekleriyle ilgili 15 slaytlık bir sunum yapabilir misin?” demeniz daha doğru.

  1. Verilen iş türlerinde çeşitlilik

Bu çok net 🙂 Kimse her gün aynı şeyleri yapmaktan hoşlanmaz. Çalışanlar düşünülenin aksine zorlanmayı severler. Çalışanın kendi gelişimine de hizmet edecek, keyifli ve zorlaycı çıktılar tarif edin.

  1. Performansı konusunda geri bildirim

Kimse hata yapmıyorsa veya sürekli aynı hatalar yapılıyorsa sorun var demektir. İyi yönetici doğru geri bildirim vererek çalışanlarının gelişimine hizmet eder. Hata gördüğünüzde sevinin ve bu hatayı gidermek için neler yapabileceğiniz konusunda çalışana yardımcı olun. Hazır cevaplar vermek yerine cevapları onun bulmasına yardım edin.

Twitter https://twitter.com/inancayar

Facebook https://www.facebook.com/ayarinanc

Blog http://inancayar.com/blog

Linkedin www.linkedin.com/in/inancayar

Medium https://medium.com/@inancayar

Hallederiz Dedi Hemen Kaç!

Photo by Tyler B on Unsplash

Dijital pazarlama üstadı (bu alandaki sezgilerine çok güvenirim), Pub Story kurucu ortaklarından çok sevdiğim Bora Öğünç’e bir konuda fikir sorarken muhabbet arasında şöyle bir şey söyledi: “Mesela ben Photoshop kullanıyorum, bir şeyler biliyorum ve bazı durumlarda kendi işimi görmek için programı kullanıyorum… ama neyi yapıp neyi yapamayacağımı da biliyorum… öyle insanlar var ki benim bildiğim kadar Photoshop bilip çok rahat şekilde bu konuda çok iyi olduklarını iddia edebilirler.” Bora bunu söyler söylemez çok güldük… ikimizin de çok iyi tanıdığı bir insan türü bu çünkü. Şu cümleleri hepimiz duymuşuzdur:

 

“O işi bana bırak!”

(Sakın bırakma hemen oradan kaç!)

“Hallederiiiiz.”

(Halletmeyeceği gibi işi daha beter hale sokacak, hemen kaç!)

“Bir şey olmaz.”

(Dikkat et, sana olacak son şey olabilir bu.)

 

Çok dikkatli olmak lazım. Sizi ölüme bile götürebilir bu kendini, becerilerini, neyi bilip neyi bilmediklerini bilmez insanlar.

 

“Karşımda ne dediğini bilen biri mi var?”… Bir işi teslim etmem gerektiğinde ilk kontrol ettiğim şeylerden biri haline geldi bu artık. Eğer kişinin ne dediğini bilen biri olup olmadığını anlayacak kadar alana hakim değilsem danışmanlık alıyorum. Danışmaktan çekinmediğim alanlardan biri yazılım mesela. Bir yazılım projesine girdiğimde muhakkak danışmanlık alıyorum, çünkü benim yerime bu işi yapacağını söyleyen insanın deli olup olmadığını anlayacak birine ihtiyaç duyuyorum 🙂

 

Neyi bilip neyi bilmediğini bilen insanların farkı ne peki? Bu insanlar becerilerinin derecesi hakkında nasıl daha isabetli oluyorlar? Bence kendi becerilerinin sınırını bilen insanların en önemli farkları uğraştıkları alanda nelerin mümkün olduğunu biliyorlar.

 

Bu konuda sıkıntı yaşamamak için önerilerim şunlar:

Yeni çalışmaya başladığınız birinden hızlı çıktı isteyin. İlk çıktınızı 6 ay sonra almayın.

Kişi aşırı güvenli konuşuyorsa örümcek hisleriniz harekete geçsin.

Alanı tanıyan birinden danışmanlık alın.

Hızlı karar vermeyin, yeterli sayıda adayla görüşün.

 

Twitter https://twitter.com/inancayar

Facebook https://www.facebook.com/ayarinanc

Blog http://inancayar.com/blog

Linkedin www.linkedin.com/in/inancayar

Medium https://medium.com/@inancayar

Ben Sizde Kahve İçmem!

Photo by Nathan Dumlao on Unsplash

Geçenlerde Kadıköy’de kahve içecek bir yer ararken her yerin tıklım tıklım olduğunu gördüm. Biraz yazıp çizmek istediğim için aşırı kalabalık tercih etmediğim bir günümdeydim. Biraz dolaştıktan sonra gözüme biraz daha boş bir kafe takıldı. Kafeye yaklaştım. Kafe girişinde ellerini göğüslerinde kavuşturmuş iki garson girişin iki yanında duruyordu. Sanırsın kale girişinde nöbet tutuyorlar. Yahu siz hiç farkında değil misiniz? Yanı başınızda tıklım tıklım kafeler var ve kafeyi işletenler neredeyse görünmez olmaya çalışıyorlar. Bir yandan görünmez olma başarısını gösterirken, bir yandan da ihtiyaç duyulduğu anda şişeden çıkan cin gibi yanı başınızda bitiveriyorlar. Hiç mi içinizden “Bir gariplik var ama nedir?” diye bir düşünce geçmiyor? İki resim arasında hiç mi fark yok size göre?

Bu yanı başında var olan, olup biten güzel ve iyi şeyleri fark etmeme hastalığına daha önce de çok rastladım. Güzelim şehirlerde güzelim eski yapıların yanına kondurulan çirkin yapılar gördüm. “Toplam Kalite” dersi verip içtiği çayın kalitesini dert etmeyenler gördüm. “Aktif Öğrenme” üzerine “SUNUM” yapan birinden, izleyen bir arkadaşım sayesinde haberdar oldum. Çok örnek var. Siz de yaşamışsınızdır.

Şu ana kadar deneyimim bana şunu öğretti: İnsanlar cansız varlıklardan ve sistemlerden durdukları yerde öğrenmiyorlar. Onlarda gördükleri güzel şeyleri kendi eylemlerine transfer edemiyorlar. Bir insanın bu noktada şansı daha yüksek. İyi bir rol model olarak başkalarına bir takım değerleri ve becerileri transfer edebiliyoruz.

İyi olmaya çalışan az. Sürekli daha iyi olmaya çalışan daha da az.

Daha iyi olmanın yollarından biri kıyaslama (benchmarking). Kıyaslamak için karşı tarafı tanımanız, kendinizi tanımanız ve belirli bir standarda göre bu iki şey arasındaki farkı anlamaya çalışmanız gerekir. Bir de tabi iyi, doğru ve güzel bir şey yapmaya niyetinizin olması gerekir.

Startup kurmak iyiyi arama yolculuğu. Biraz rahat batan insanlara göre bir yolculuk. Yol boyunca da sürekli iyileştirme gerekiyor. Bunun için de hem sistemlerden hem de insanlardan öğrenmeye açık olmak gerekiyor.

Twitter https://twitter.com/inancayar

Facebook https://www.facebook.com/ayarinanc

Blog http://inancayar.com/blog

Linkedin www.linkedin.com/in/inancayar

Medium https://medium.com/@inancayar

Aşırı Mantıksız Ol Hop Hop Hop!

Photo by Vicko Mozara on Unsplash

Sezgi karşıtı fikirleri çok severim. Bunu HerGünÖğren videolarında da çok dile getiriyorum. Nedir sezgi karşıtı?

Bir örnekle anlatayım. Birkaç sene önce yüzme dersleri almaya başladım. Başlangıçtaki düşüncem şuydu: “Amaaan nedir ki yani, bir ayda gider öğrenirim. Sonra da mis gibi yüzerim.” Birinci ders sonrası bu düşünce yerini şuna bıraktı: “Oha! Yok artık, yüzme bu kadar zor olamaz herhalde.” Gerçekten çok ilginç bir spor yüzme. İnsanın duygularının, düşüncelerinin, fiziksel hareketlerinin iç içe geçtiği karmaşık bir süreç. Tüm bunlara bir de yabancı bir ortamda (su) bulunmanızı ekleyince işler iyice karışıyor. Yüzme derslerinin tamamı bana yüzme dışında da birçok şey öğretti. Fazla uzatmadan “sezgi karşıtı” kavramını örneklendirmeye geçeyim.

Eğer kendi kendinize yüzme öğrendiyseniz veya bu yüzme sporu ve bilimi ile ilgilenmediyseniz kulaçlarınızı derin atmanın sizi daha iyi yüzdüreceğini düşünürsünüz. Sezgileriniz size bunu söyler. Çok mantıklı görünür. Şöyle derin derin kulaçlar atınca neden daha hızlı yüzmeyeyim ki?

Şimdi sezgi karşıtı öneri geliyor… Kulaçlarınızı derin atmak yerine sadece ön kolunuzu kullanacak şekilde atarsanız (EVF Early Vertical Forearm) daha hızlı yüzüyorsunuz. Çünkü yüzme iki kuvvetin farkından oluşuyor: Kulaçla oluşturduğunuz kuvvet eksi suyun size uyguladığı sürtünme kuvveti. Derin kulaç attığınızda suda daha büyük bir sürtünme kuvvetiyle karşılaşıyorsunuz. Yani derin kulaç size çok kazandırır gibi görünüp sürtünmeden çok kaybettiriyor.

Sezgi karşıtı olan hep çok ilginç. Şu açıklamayı yaptıktan sonra bile derin kulaç atmamak aşırı mantıksız görünüyor. İşin güzelliği burada. Sezgilerinizi suyun içinde size “Atalım derin kulaçları atalım hop hop hop.” diyecek, siz akıllın biriyseniz bu sesi bastırıp “Ne kadar sezgi karşıtı görünse de derin kulaç atmamak beni daha iyi yüzdürecek hop hop hop.” diyeceksiniz.

Gelelim asıl meseleye.

Hayat sezgi karşıtı fikirlerle dolu. Bir yandan da aşırı mantıklı görünen bir sürü aptallık var ortalıkta. Sürekli uyanık olmak lazım.

Hem startup’lar için hem de insanlar için sezgi karşıtı fikirler çok büyük kaldıraç. Arada durup sormak lazım: “Acaba sezgi karşıtı yapabileceğim bir şeyler var da ben mi görmüyorum?”.

Twitter https://twitter.com/inancayar

Facebook https://www.facebook.com/ayarinanc

Blog http://inancayar.com/blog

Linkedin www.linkedin.com/in/inancayar

Medium https://medium.com/@inancayar

Page 1 of 612345...Last »